Wintertijd 2026: wanneer wordt de klok verzet en gaat de klok vooruit of achteruit?

Twee keer per jaar wordt in Nederland de klok verzet. In het voorjaar schakelen we over naar de zomertijd en in het najaar begint de wintertijd. Maar wanneer gaat de wintertijd 2026 precies in? Moet de klok een uur vooruit of juist achteruit? En betekent dat dat je een uur langer kunt slapen?

In 2026 gaat de wintertijd in op zondag 25 oktober. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober wordt de klok om 03.00 uur één uur teruggezet naar 02.00 uur. Je kunt die nacht dus een uur langer slapen.

In dit artikel lees je alles over de wintertijd 2026, waarom we de klok verzetten, wat het verschil is tussen zomer- en wintertijd en welke invloed de tijdsverandering heeft op je lichaam. Ook kijken we naar de toekomst: blijft Nederland de klok twee keer per jaar verzetten, of wordt de zomer- en wintertijd uiteindelijk afgeschaft?

Wanneer gaat de wintertijd 2026 in?

De wintertijd 2026 begint op zondag 25 oktober 2026. Zoals ieder jaar vindt de overgang plaats in het laatste weekend van oktober.

De belangrijkste gegevens op een rij:

De overgang naar de wintertijd gebeurt midden in de nacht, zodat zo min mogelijk mensen er direct last van hebben. Toch kan de verandering invloed hebben op je slaapritme, dagelijkse planning en energieniveau.

Gaat de klok vooruit of achteruit bij wintertijd 2026?

Bij de overgang naar de wintertijd gaat de klok één uur achteruit. Dat betekent dat het om 03.00 uur ’s nachts opnieuw 02.00 uur wordt.

Een handig ezelsbruggetje om te onthouden in welke richting de klok wordt verzet:

• Voorjaar: de klok gaat vooruit, van 02.00 naar 03.00 uur.
• Najaar: de klok gaat achteruit, van 03.00 naar 02.00 uur.

Je kunt ook denken aan de tuinmeubelen: in het voorjaar zet je ze vooruit, naar buiten, en in het najaar zet je ze achteruit, terug naar binnen.

Door het terugzetten van de klok duurt de nacht van 24 op 25 oktober 2026 officieel 25 uur in plaats van 24 uur.

Wanneer wordt de klok verzet in 2026?

Wie zich afvraagt wanneer de klok wordt verzet in 2026, moet twee datums onthouden. In Nederland schakelen we namelijk twee keer per jaar tussen zomer- en wintertijd.

De zomertijd begint altijd op de laatste zondag van maart. De wintertijd begint op de laatste zondag van oktober. Dit geldt voor Nederland en de meeste andere Europese landen.

Het voordeel van deze vaste regeling is dat je eenvoudig kunt bepalen wanneer de klok in toekomstige jaren wordt verzet.

Wat is wintertijd precies?

Wintertijd is de tijd die in Nederland gedurende de herfst- en wintermaanden wordt gebruikt. Officieel spreken we van de Midden-Europese Tijd (MET), internationaal bekend als Central European Time (CET).

Deze tijdzone loopt één uur voor op de gecoördineerde wereldtijd (UTC+1).

In Nederland is wintertijd eigenlijk de standaardtijd. De zomertijd is een tijdelijke aanpassing waarbij we de klok één uur vooruitzetten. Dit is ook zo vastgelegd in de Nederlandse wetgeving.

Rijksoverheid

+1

Tijdens de wintertijd staat de zon rond het middaguur gemiddeld dichter bij haar hoogste punt dan tijdens de zomertijd. Dat betekent overigens niet dat de zon in Nederland precies om 12.00 uur op haar hoogste punt staat. Dat verschilt per locatie en datum.

Wat is het verschil tussen zomertijd en wintertijd?

Het belangrijkste verschil is de manier waarop het beschikbare daglicht over onze dagelijkse uren wordt verdeeld.

De hoeveelheid daglicht verandert niet door het verzetten van de klok. Alleen de tijd waarop de zon volgens onze klok opkomt en ondergaat, verschuift.

Wordt het door de wintertijd 2026 eerder donker?

Ja. Zodra de wintertijd op 25 oktober 2026 ingaat, wordt het volgens de klok ’s avonds ongeveer een uur eerder donker.

Tegelijkertijd komt de zon in de ochtend ongeveer een uur eerder op. Hierdoor is het voor veel mensen wat lichter wanneer ze ’s morgens naar hun werk of school vertrekken.

Voorbeeld: zonsopkomst en zonsondergang rond de overgang

Zaterdag 24 oktober

Zomertijd

08.20 uur

18.27 uur

Zondag 25 oktober

Wintertijd

07.21 uur

17.25 uur

Benaderde tijden voor Midden-Nederland. De exacte zonsopkomst en zonsondergang verschillen per locatie.

Datum

+1

Je ziet dat de zon na het ingaan van de wintertijd op de klok bijna een uur eerder ondergaat. Dat verschil merk je vooral aan het einde van de middag.

In de weken daarna worden de dagen bovendien steeds korter, totdat op 21 december de kortste dag van het jaar aanbreekt.

Waarom wordt de klok eigenlijk verzet?

De geschiedenis van de zomer- en wintertijd gaat meer dan honderd jaar terug.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd in verschillende Europese landen geëxperimenteerd met het verzetten van de klok. Het idee was om beter gebruik te maken van het natuurlijke daglicht en daardoor energie te besparen.

Nederland voerde in 1916 voor het eerst de zomertijd in. Na verschillende periodes waarin de regeling wel en niet werd toegepast, keerde de zomertijd in 1977 terug.

Een belangrijke reden voor de herinvoering was dat Nederland dezelfde tijdregeling wilde gebruiken als de buurlanden.

Sinds 1980 bestaan er Europese afspraken over de zomertijd. Inmiddels zijn de begin- en einddatums binnen de Europese Unie geharmoniseerd.

Rijksoverheid

+1

Bespaart het verzetten van de klok daadwerkelijk energie?

Dat is minder duidelijk dan vroeger werd gedacht.

Oorspronkelijk was energiebesparing een belangrijk argument voor het invoeren van de zomertijd. Doordat het in de zomer langer licht blijft in de avond, hoeven huishoudens mogelijk minder verlichting te gebruiken.

Tegenwoordig zijn er echter verschillende factoren die het effect beïnvloeden. Denk aan energiezuinige ledverlichting, airconditioning, verwarming en veranderende leefgewoonten.

Onderzoeken naar de energiebesparing laten wisselende resultaten zien. De besparing blijkt vaak beperkt en kan onder bepaalde omstandigheden zelfs verdwijnen.

Het is daarom niet vanzelfsprekend dat het verzetten van de klok tegenwoordig nog een grote energiebesparing oplevert.

Heeft de wintertijd invloed op je gezondheid en slaapritme?

Hoewel je bij het ingaan van de wintertijd een uur extra krijgt, betekent dat niet automatisch dat je de volgende ochtend volledig uitgerust wakker wordt.

Je lichaam beschikt over een biologische klok die onder andere bepaalt wanneer je slaperig wordt, wakker wordt en energie hebt.

Deze biologische klok wordt sterk beïnvloed door daglicht.

Wanneer de klok plotseling een uur wordt teruggezet, kan er tijdelijk een verschil ontstaan tussen je gebruikelijke dagritme en de nieuwe tijd.

Welke klachten kun je krijgen door de wintertijd?

Sommige mensen merken nauwelijks iets van de tijdwisseling. Anderen hebben enkele dagen nodig om aan de nieuwe tijd te wennen.

Mogelijke verschijnselen zijn:

• Eerder wakker worden dan normaal.
• ’s Avonds eerder slaperig zijn.
• Tijdelijke vermoeidheid overdag.
• Moeite met concentreren.
• Een verstoord slaapritme.
• Veranderingen in eetlust of vaste eetmomenten.

Vooral jonge kinderen, ouderen en mensen met een gevoelig slaapritme kunnen last hebben van de verandering.

Over het algemeen wordt de overgang naar de wintertijd als minder belastend ervaren dan de overgang naar de zomertijd. Bij het ingaan van de zomertijd verliezen we namelijk een uur, waardoor mensen eerder moeten opstaan ten opzichte van hun biologische klok.

Hoe kun je wennen aan de wintertijd 2026?

Je kunt je lichaam helpen om gemakkelijker aan de nieuwe tijd te wennen.

Probeer in de dagen voor 25 oktober je bedtijd en opstaantijd geleidelijk iets te verschuiven. Door iedere dag ongeveer tien tot vijftien minuten later naar bed te gaan, kun je de overgang naar de wintertijd voorbereiden.

Ook voldoende daglicht in de ochtend helpt je biologische klok om zich aan te passen. Maak bijvoorbeeld een ochtendwandeling of ga buiten sporten.

Daarnaast is het verstandig om vaste slaap- en eettijden aan te houden en ’s avonds niet te veel cafeïne te gebruiken.

Bij de meeste mensen past het lichaam zich binnen enkele dagen aan, al verschilt dat per persoon.

Moet je zelf de klok verzetten bij wintertijd 2026?

Veel moderne apparaten schakelen automatisch over naar de wintertijd. Toch zijn er nog verschillende klokken die je handmatig moet aanpassen.

Bij smartphones en computers is het belangrijk dat de automatische datum- en tijdinstelling is ingeschakeld.

Heb je een ouder apparaat dat niet automatisch overschakelt? Dan kun je de klok het beste op zaterdagavond 24 oktober alvast een uur achteruitzetten.

Wat gebeurt er met je wekker?

Wanneer je de wekker op je smartphone gebruikt en de automatische tijdinstelling aanstaat, hoef je normaal gesproken niets te doen.

Staat je wekker bijvoorbeeld ingesteld op 07.00 uur, dan gaat deze na de overgang gewoon om 07.00 uur wintertijd af.

Gebruik je een traditionele wekker die niet automatisch overschakelt? Vergeet dan niet om deze handmatig terug te zetten.

Wat gebeurt er als je tijdens het verzetten van de klok aan het werk bent?

Voor mensen die nachtdiensten draaien, kan de overgang naar de wintertijd gevolgen hebben.

Doordat de klok om 03.00 uur wordt teruggezet naar 02.00 uur, duurt een nachtdienst die over dit tijdstip heen loopt in werkelijkheid een uur langer.

Werk je bijvoorbeeld van 23.00 tot 07.00 uur, dan ben je tijdens de overgang naar de wintertijd negen uur aanwezig in plaats van acht uur.

Of je dat extra gewerkte uur ook extra betaald krijgt, hangt af van je arbeidsovereenkomst, cao en de afspraken met je werkgever.

In sommige cao’s bestaan specifieke regelingen voor de overgang tussen zomer- en wintertijd.

Heeft de wintertijd invloed op treinen, vliegtuigen en openbaar vervoer?

De overgang naar de wintertijd kan ook gevolgen hebben voor vervoer en dienstregelingen.

Vooral bij nachtelijke treinverbindingen en internationale reizen is het belangrijk om rekening te houden met het uur dat twee keer voorkomt.

Een trein die bijvoorbeeld om 02.30 uur vertrekt, kan tijdens de overgangsnacht in theorie op twee verschillende momenten vertrekken.

Vervoerders gebruiken daarom aangepaste dienstregelingen of vermelden duidelijk welke vertrektijd geldt.

Bij internationale vluchten wordt achter de schermen vaak gewerkt met UTC, een wereldwijde tijdstandaard. De tijden op vliegtickets worden doorgaans weergegeven in de lokale tijd van de vertrek- en aankomstluchthaven.

Ga je in het weekend van 24 en 25 oktober 2026 op reis? Controleer dan voor vertrek de actuele dienstregeling en de aangegeven tijdzone.

Wordt de wintertijd in 2026 afgeschaft?

Al jarenlang wordt binnen de Europese Unie gesproken over het afschaffen van het halfjaarlijks verzetten van de klok.

In 2018 presenteerde de Europese Commissie een voorstel om een einde te maken aan de verplichte omschakeling tussen zomer- en wintertijd.

Het Europees Parlement sprak zich in 2019 uit voor afschaffing van de tijdwisseling.

Toch is het voorstel nog altijd niet definitief aangenomen.

De Europese lidstaten hebben nog geen overeenstemming bereikt over de uitvoering. Daardoor blijft de bestaande regeling voorlopig van kracht.

Consilium

+1

Voor 2026 staat dus vast dat de klok op 25 oktober wordt teruggezet.

Waarom duurt de beslissing over afschaffing zo lang?

Een belangrijke vraag is welke tijd de verschillende landen permanent zouden moeten gebruiken.

Als Nederland bijvoorbeeld zou kiezen voor permanente zomertijd, terwijl België en Duitsland voor permanente wintertijd kiezen, ontstaan er tijdverschillen tussen buurlanden.

Dat kan gevolgen hebben voor internationaal treinverkeer, luchtvaart, handel, grensarbeid en communicatie.

Europese landen willen daarom voorkomen dat er een ingewikkelde lappendeken van verschillende tijdzones ontstaat.

Wat is beter: permanente zomertijd of permanente wintertijd?

Beide mogelijkheden hebben voor- en nadelen.

Bij permanente zomertijd blijft het in de zomer langer licht in de avond. Daar staat tegenover dat het tijdens de wintermaanden in de ochtend aanzienlijk later licht wordt.

Bij permanente wintertijd wordt het in de winter vroeger licht, maar wordt het tijdens de zomermaanden ook eerder donker volgens de klok.

Vanuit het perspectief van de biologische klok wordt permanente standaardtijd vaak als gunstiger beschouwd, omdat die beter aansluit bij het natuurlijke ritme van licht en donker.

Toch spelen bij een eventuele keuze ook economische, maatschappelijke en praktische belangen een rol.

In welke landen wordt de klok niet verzet?

Niet overal ter wereld wordt gebruikgemaakt van zomer- en wintertijd.

Verschillende landen hebben ervoor gekozen om het hele jaar dezelfde tijd te hanteren.

Voorbeelden zijn:

• IJsland: gebruikt het hele jaar dezelfde tijd.
• Japan: kent geen halfjaarlijkse tijdwisseling.
• China: gebruikt het hele jaar één officiële tijdzone.
• India: verzet de klok niet.
• Turkije: gebruikt sinds 2016 permanent UTC+3.
• Rusland: kent geen jaarlijkse overgang tussen zomer- en wintertijd.

Ook binnen de Verenigde Staten bestaan uitzonderingen. In onder andere Hawaï en het grootste deel van Arizona wordt de klok niet twee keer per jaar verzet.

Daardoor verandert het tijdverschil tussen Nederland en sommige landen gedurende het jaar.

Wanneer is de kortste dag van 2026?

De wintertijd wordt vaak geassocieerd met korte, donkere dagen. Toch begint de astronomische winter niet op het moment dat de klok wordt verzet.

In 2026 valt de kortste dag op maandag 21 december. Dit is de dag van de winterzonnewende.

Op die dag heeft het noordelijk halfrond de minste uren daglicht.

Volgens de gegevens van het KNMI begint de astronomische winter op 21 december 2026 om 21.50 uur Nederlandse tijd.

KNMI

In Midden-Nederland komt de zon op de kortste dag ongeveer om 08.45 uur op en gaat deze rond 16.30 uur onder.

Na 21 december worden de dagen langzaam weer langer, al blijft het nog enkele maanden wintertijd.

Wanneer begint de wintertijd in de komende jaren?

Wil je alvast weten wanneer de klok de komende jaren wordt teruggezet? Hieronder vind je een overzicht van de verwachte overgangsdatums op basis van de huidige Europese regeling.

Deze datums gelden zolang de huidige afspraken over de zomer- en wintertijd niet worden gewijzigd.

Veelgestelde vragen over wintertijd 2026

Wintertijd 2026: vergeet zondag 25 oktober niet!

De wintertijd 2026 gaat in tijdens de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober. Om 03.00 uur wordt de klok één uur teruggezet naar 02.00 uur. Dat betekent een extra uur in de nacht, meer licht in de ochtend en eerder donker in de avond.

Hoewel er al jarenlang wordt gesproken over het afschaffen van de zomer- en wintertijd, blijft de huidige regeling voorlopig bestaan. Ook in 2026 moeten we dus nog gewoon de klok verzetten.

Controleer vooral of je wekker, auto en huishoudelijke apparaten automatisch overschakelen. Zo voorkom je dat je op zondag 25 oktober onverwacht een uur te vroeg ergens verschijnt.