Wat is het grootste insect ter wereld?

Als je “grootste insect” zegt, moet je eigenlijk eerst één ding afspreken: bedoel je de langste (met poten), de langste lichaamslengte, de grootste vleugelspanwijdte, of het zwaarste insect? In de natuurwereld bestaan er meerdere “kampioenen” afhankelijk van de meetmethode.

• Langste insect (totale lengte, incl. poten): een reuzen-wandelende tak uit China (Phryganistria “chinensis”), met gemeten exemplaren rond 62–64 cm totaal.
• Langste insect (alleen lichaamslengte, Guinness-categorie): Chan’s megastick (Phobaeticus chani) met 355 mm lichaamslengte.
• Grootste vleugelspanwijdte (motten): de “white witch” (Thysania agrippina) met gemelde spanwijdtes tot 30,8 cm.
• Zwaarste geverifieerde insect (Guinness): de Little Barrier giant wētā (Deinacrida heteracantha) met 71 g (zwangere vrouwtje).

Omdat “grootste insect ter wereld” in populaire zin meestal gaat om overall indrukwekkende afmetingen, maak ik hieronder een Top 10 grootste (levende) insecten met op #1 de langste: de Chinese reuzen-wandelende tak.

Kleine side note: mensen gooien “insecten” en “kruipbeestjes” vaak op één hoop. Een spin is géén insect (8 poten, andere groep). Als je je ooit afvraagt hoe lang leeft een spin, dan zit je dus al in een andere tak van de dierenwereld.

Top 10 grootste insecten ter wereld

1) Reuzen Chinese wandelende tak — Phryganistria “chinensis”

Waarom #1? Dit is (voor zover bekend) het langste insect ter wereld gemeten in totale lengte. Met gestrekte poten zijn recordexemplaren rond 62,4 cm en zelfs 64 cm gemeld.

• Waar komt ‘ie voor? Zuid-China (o.a. Guangxi).
• Leefgebied: bossen met veel struiken/boomtakken; perfecte camouflage als “tak”.
• Eten: plantmateriaal (bladeren). Zoals veel wandelende takken: herbivoor.
• Gevaarlijk voor mensen? Niet echt. Het is vooral een indrukwekkende “gentle giant”.
• Natuurlijke vijanden: vogels, reptielen, kleine zoogdieren; camouflage is z’n superkracht.
• Bijzonderheden: sommige soorten/verwanten kunnen ook verdedigen met stekels of door te “doen alsof ze dood zijn”, maar het belangrijkste is: onzichtbaar lijken.

2) Chan’s megastick — Phobaeticus chani

Deze soort was lang dé posterchild van “langste insect”, en is nog steeds recordhouder in Guinness voor langste lichaamslengte: 355 mm (lichaam) en 566 mm totaal met gestrekte poten.

• Waar komt ‘ie voor? Regenwouden op Borneo (Maleisië, Sabah).
• Leefgebied: canopy en struiklaag; extreem goed gecamoufleerd.
• Eten: bladeren.
• Gevaarlijk voor mensen? Nee. Hooguit schrikken.
• Natuurlijke vijanden: vooral vogels; ook amfibieën/reptielen.
• Bijzonderheden: zeldzaam en lastig te vinden: precies omdat ‘ie eruitziet als… een stok.

3) White witch (grootste spanwijdte) — Thysania agrippina

Als je “grootste” vertaalt naar vleugelspanwijdte, dan kom je vaak bij deze nachtvlinder uit: gemelde spanwijdtes tot 30,8 cm.

• Waar komt ‘ie voor? Van Uruguay tot Mexico (soms als zwerver in het zuiden van de VS).
• Leefgebied: (sub)tropische bossen.
• Eten: als rups blad; volwassen nachtvlinders draaien vooral om voortplanting en energiehuishouding.
• Gevaarlijk voor mensen? Nee.
• Natuurlijke vijanden: vleermuizen en vogels; camouflage helpt enorm (boomschors-look).
• Bijzonderheden: een “recordhouder” die je bijna nooit ziet, omdat ‘ie nachtactief is en opgaat in z’n omgeving.

4) Atlasvlinder — Attacus atlas

Een gigant uit Azië: spanwijdte tot rond 24–25 cm (bronnen verschillen, maar dit is de orde van grootte) en bekend om de “slangenkop”-achtige vleugelpuntjes.

• Waar komt ‘ie voor? Zuid- en Zuidoost-Azië.
• Leefgebied: (droge) tropische bossen, secundair bos, struikland.
• Eten: rupsen eten veel bladeren; volwassen atlasvlinders eten niet (ze leven op reserves) en leven daardoor maar kort als imago.
• Gevaarlijk voor mensen? Nee.
• Natuurlijke vijanden: vogels, hagedissen; rupsen worden ook gepakt door parasitaire wespen.
• Bijzonderheden: die vleugelvormen zijn pure misleiding: “ik ben misschien een slang”.

5) Herculesvlinder — Coscinocera hercules

Grote Australische/PNG-saturniide. Vaak genoemd als gigantische mot, met spanwijdtes rond 27 cm en beroemd om enorme vleugeloppervlakte.

• Waar komt ‘ie voor? Noord-Australië en Nieuw-Guinea.
• Leefgebied: tropische en subtropische bossen.
• Eten: rups eet bladeren; volwassen stadium draait om voortplanting (zoals veel grote saturniiden).
• Gevaarlijk voor mensen? Nee.
• Natuurlijke vijanden: vleermuizen, vogels; rupsen ook parasieten.
• Bijzonderheden: de “staarten” aan de vleugels (zeker bij mannetjes) maken ‘m extra spectaculair.

6) Titanenkever — Titanus giganteus

Bij kevers gaat “groot” vaak over body length en brute bouw. Guinness noemt de titan als langste kever in lichaamslengte, met betrouwbaar gemeten exemplaren tot 16,7 cm.

• Waar komt ‘ie voor? Regenwouden nabij de evenaar in Zuid-Amerika (o.a. Frans-Guyana).
• Leefgebied: tropisch regenwoud; volwassenen worden vaak bij licht aangetroffen.
• Eten: larven zijn vermoedelijk houtborend; volwassen dieren worden vaak beschreven als (bijna) niet-voedend en leven op reserves.
• Gevaarlijk voor mensen? Niet giftig, maar de kaken zijn sterk en defensieve stekels kunnen pijnlijk zijn als je ‘m vastpakt.
• Natuurlijke vijanden: vogels, zoogdieren, grotere reptielen.
• Bijzonderheden: kan “hissen” door lucht uit te persen via ademopeningen.

7) Goliathkever — Goliathus (o.a. G. goliathus)

Als je “grootste” bedoelt als zwaar en massief: goliathkevers zijn iconisch. Guinness noemt ze zelfs (samen met categorieën) bij de zwaarste kevers/insecten, met gewichten tot 70–100 g in hun record-omschrijving.

• Waar komt ‘ie voor? Tropisch Afrika.
• Leefgebied: regenwoudgebieden.
• Eten: afhankelijk van soort en levensfase; vaak sappen/fruit en organisch materiaal.
• Gevaarlijk voor mensen? Niet giftig; wel stevig pantser en sterke poten—maar ze zijn geen “aanvaller”.
• Natuurlijke vijanden: vogels, apen/kleine zoogdieren, reptielen; larven kunnen parasieten krijgen.
• Bijzonderheden: bij sommige soorten hebben mannetjes opvallende “hoorns” voor gevechten onderling.

8) Little Barrier giant wētā — Deinacrida heteracantha

Dé kampioen in de categorie “zwaarste geverifieerde insect”: 71 gram (zwangere vrouw) volgens Guinness.

• Waar komt ‘ie voor? Endemisch op Little Barrier Island (Hauturu), Nieuw-Zeeland.
• Leefgebied: bos/vegetatie; vooral ’s nachts actief.
• Eten: voornamelijk plantmateriaal, maar wētā’s kunnen opportunistisch zijn.
• Gevaarlijk voor mensen? Niet gevaarlijk; ze kunnen bijten als verdediging, maar het is geen “medische dreiging”.
• Natuurlijke vijanden: historisch vooral vogels; op het vasteland ook veel druk door geïntroduceerde predatoren (zoals ratten/katten), daarom overleven ze op eilanden beter.
• Bijzonderheden: eilandgigantisme in het echt: op eilanden worden soorten soms uitzonderlijk groot.

9) Koningin Alexandra’s vogelvlinder — Ornithoptera alexandrae

De grootste vlindersoort ter wereld: vrouwtjes halen een spanwijdte iets boven 25 cm en leven in een klein gebied in Papoea-Nieuw-Guinea.

• Waar komt ‘ie voor? Beperkt tot bossen in de Oro Province, oostelijk Papoea-Nieuw-Guinea.
• Leefgebied: laaglandbos.
• Eten: rupsen eten waardplanten; volwassen vlinders drinken nectar.
• Gevaarlijk voor mensen? Nee.
• Natuurlijke vijanden: vogels, spinnen, parasieten in rupsstadium.
• Bijzonderheden: zeldzaam en beschermd; een echte “once in a lifetime” waarneming.

10) Chinese bidsprinkhaan — Tenodera sinensis (grote “roofdier-look”)

Niet de grootste ooit qua recordcategorie, maar wél een van de meest indrukwekkende “grote” roofinsecten die mensen vaak herkennen: kan iets boven 11 cm worden.

• Waar komt ‘ie voor? Oorspronkelijk Azië; ook geïntroduceerd in Noord-Amerika.
• Leefgebied: tuinen, randen van bossen, struikgewas.
• Eten: andere insecten (soms zelfs kleine gewervelden als ze de kans krijgen).
• Gevaarlijk voor mensen? Niet gevaarlijk; kan bijten als je ‘m vastpakt.
• Natuurlijke vijanden: vogels, reptielen; ook grotere bidsprinkhanen onderling.
• Bijzonderheden: top-jager met bliksemsnelle vangpoten.

Bonus: het grootste insect ooit (uitgestorven)

Als je “ter wereld” ook historisch neemt: in het Carboon/Perm leefden reuzen-libelle-achtigen (Meganisoptera) met geschatte spanwijdtes rond 71 cm.

Veelgestelde vragen die mensen (stiekem) óók stellen

Zijn grote insecten gevaarlijker?

Niet per se. Grootte zegt weinig over “gevaar”. De meeste reuzen hier zijn onschuldig, hooguit defensief (bijten/krabben) als je ze vastpakt.

Wat is het verschil tussen “grootste” en “zwaarste”?

• Grootste (lengte/oppervlak): vaak wandelende takken of reuzen-nachtvlinders.
• Zwaarste: wētā’s en goliathkevers scoren hoog.

En hoe zit het met de Aziatische hoornaar?

De Aziatische hoornaar is niet het “grootste insect ter wereld”, maar wél een soort waar mensen vaak aan denken bij “grote insecten” omdat hij opvalt en (bij gevoelige mensen) risico’s kan geven bij steken—zeker als je ‘m verwart met andere wespen.

Zijn zulke “reuzen” ook in Nederland te vinden?

In Nederland ga je geen wandelende tak van 60+ cm tegenkomen. Als je nieuwsgierig bent naar de grootste spinnen in nederland: dat is weer een ander hoofdstuk (en ja—spinnen zijn geen insecten).

Wat is nu écht het grootste insect ter wereld?

Als je het hebt over het grootste insect ter wereld, dan kom je al snel uit bij de Phryganistria chinensis – de reuzen Chinese wandelende tak. Met een totale lengte tot wel ruim 60 centimeter (inclusief poten) is dit insect op dit moment de absolute recordhouder als het gaat om lengte. Daarmee is hij zó groot, dat veel mensen hun ogen niet geloven wanneer ze er voor het eerst een foto van zien.

Om je een idee te geven hoe indrukwekkend dat is: zet je de reuzen Chinese wandelende tak naast de Bijenkolibrie, de kleinste vogel ter wereld, dan zijn ze qua lengte verrassend vergelijkbaar. De bijenkolibrie wordt ongeveer 5 tot 6 centimeter lang – minus de extreem lange poten van de wandelende tak natuurlijk – maar het contrast zit vooral in de bouw. Waar de kolibrie compact, licht en vliegensvlug is, is de wandelende tak een langgerekte meester in camouflage die bijna volledig opgaat in zijn omgeving.

Wat dit zo fascinerend maakt, is dat “groot” in de natuur relatief is. Sommige insecten winnen op lengte, andere op gewicht of vleugelspanwijdte. Maar als je puur kijkt naar totale afmetingen, dan mag de reuzen Chinese wandelende tak zich met recht het grootste insect ter wereld noemen.

En misschien is dat wel het mooiste aan de insectenwereld: van piepkleine soorten die je nauwelijks ziet, tot reuzen die qua lengte kunnen wedijveren met de kleinste vogel op aarde – de natuur blijft verbazen.